МЖӨ Стратегиясы

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДА  МАМЛЕКЕТТИК-ЖЕКЕ ӨНӨКТӨШТҮКТҮ ИШКЕ АШЫРУУНУН  СТРАТЕГИЯСЫ

Аталган стратегиянын максаты -  жол картасын белгилөө, б.а. Кыргыз Республикасында мамлекеттик-жеке өнөктөштүктү (МЖӨ) ишке ашыруу боюнча иш-аракетинин планын  баяндап жазуу болуп эсептелет. Стратегия МЖӨ боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы болгон Экономика министрлиги тарабынан, Өкмөттүн 2012-жылдын 14-сентябрындагы № 616 Токтомуна ылайык  Экономика министрлигинин  алдындагы инвестицияларды тартуу Агенттигинин колдоосу менен  даярдалган. 

2012-жылдын 24-февралында №7  Жогорку Кеңеш кабыл алган мамлекеттик-жеке өнөктөштүк жөнүндө Мыйзамга ылайык,  мамлекеттик өнөк тарабынан жеке өнөктү тартуу үчүн  долбоорлоо, каржылоо, куруу, калыбына келтирүү, активдерди кайра түзүү, ошондой эле  бар жана кайра түзүлгөн активдерди,  анын ичинде инфратүзүмдүк объекттерди башкаруу ишмердигинде МЖӨ - Кыргыз Республикасынын Өкмөтү б.а.  мамлекеттик өнөк менен жеке өнөктүн ортосундагы  узак мөөнөттүү  (50 жылга чейин) келишим катары аныкталат.

 

максаттар жана маселелер

Кыргыз Республикасындагы инфратүзүмдөрдүн  сапаты  дүйнө жүзү боюнча эң төмөнкүлөрдүн бири болуп саналат.  Бүткүл дүйнөлүк экономикалык форумдун  маалыматтарына ылайык,  жалпы инфратүзүмдүн сапатын  изилдеген 149 өлкөнүн ичинен Кыргыз Республикасы  121-орунда турат.  Сапаттын мындай төмөндүгү,   жакырчылыктын деңгээлин төмөндөтүүгө зарыл болгон өлкөнүн  потенциалдуу экономикалык өнүгүүсүнө олуттуу коркунуч жартат.

2013-жылдын 21-январындагы Президенттин Жарлыгы менен бекитилген  2013-2017-жылдарга карата Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясы (мындан ары ТӨУС) инфратүзүмдүн жана тиешелүү мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн  сапатына карата кемчиликтерин   мойнуна алат  жана  МЖӨтү бюджеттик чектөөлөрдү эске алуу менен    проблемаларды чечүүдө  зарыл болгон өтө оор маанилүү схема катары  тааныйт.

Салттуу сатып алууларга салыштырмалуу  кыйла таасирдүү жана  натыйжалуу  инфратүзүмдүк жана дагы башка тиешелүү мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөргө  мүмкүндүк түзүүдө,  МЖӨ альтернативдүү схема катары бүткүл дүйнө жүзүнө таанылды. МЖӨтү ийгиликтүү ишке ашыруу  - жагымдуу шарттарды жана  шайкеш даярдалган долбоорлорду талап кылат. 

МЖӨтүн механизимин жайылтуу боюнча ТӨУС төмөндөгүдөй негизги максаттарды туюндурат:

 - Инвестициялык долбоорлорду жүзөгө ашыруу үчүн мамлекеттин жана жеке сектордун материалдык жана финансылык ресурстарын топтоо аркылуу экономикалык өсүштү камсыз кылуу;

 - Мамлекеттик бюджетке оорчулукту азайтуу жана бюджеттик каражаттарды кайра бөлүштүрүү;

 Андан ары ТӨУС жогоруда көрсөтүлгөн негизги максаттарга жетишүү үчүн төмөнкү маселелерди коёт: 

 - Мамлекеттин жана жеке секторлордун  ортосундагы  натыйжалуу жана иштиктүү кызматташтык  болушу үчүн тиешелүү шарттарды түзүү;

 - Жеке секторду тартуунун эсебинен финансылоонун бюджеттен тышкаркы булактарын тартуу жолу менен мамлекеттик менчикте турган активдерди натыйжалуу иш менен камсыздоо; 

 - МЖӨ  долбоорлорун ишке ашырууда  натыйжалуу  жана таасирдүү башкарууну жана көзмөлдөөнү  камсыз кылуу;

 - Калкка сапаттуу кызмат көрсөтүү аркылуу долбоорлорду жүзөгө ашыруунун натыйжалуулугун аныктоочу  мамилени киргизүү;

Аталган стратегияны аткаруу максатында МЖӨтү ишке ашырууга карата  төмөндөгүдөй максат аныкталды:

2020-жылга карата Өкмөт жеке өнөктөр менен МЖӨ жөнүндө 20дан кем эмес, жалпы суммасы 20 млр. сомдон ( 400 миллион АКШ долларынын тегерегинде) кем болбогон келишим түзөт.

Аталган максатты эске алуу менен 2015-2020-жылдардын аралыгында   жеке сектор тарабынан болгон инвестициянын орточо көлөмү  ИДПнын 1%  түзөрү божомолдонууда, бул  өнүгүп келе жаткан жана деңгээли 2,5%дан төмөн болгон өлкөлөрдө жетишилген, МЖӨ боюнча алдыңкы жетектөөчү орундарда турган,  жетишкендиктери  максаттуу көрсөткүч болуп саналган    Индия  жана Бразилия сыктуу  өлкөлөрдөн  жалпы орточо көрсөткүчтү 0,5%га ашат.  Бул ошондой эле Мамлекеттик инвестициялар Программасынын орточо көлөмүнүн болжолдуу 10% барабар,  МЖӨтү ишке ашыруу боюнча дүйнөдө алдыңкылардан болгон Индияданын  жетишилген  40% дык көрсөткүчүнөн  төмөн.